الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
298
الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)
سؤال 517 . آيا سيلى زدن عمدى به كسى ، فقط ديه دارد يا قصاص هم دارد ؟ جواب : آنچه مسلم است ديه دارد كه در رساله عمليه متذكر شدهايم و اما قصاص تا اين حال دليلى بر آن نيافتهايم « 1 » . بلكه ظاهر آن است كه قصاص ندارد . سؤال 518 . معلمى با خط كش به صورت بچهاى زده است صورت خراش برداشته ديه آن چقدر است ؟ جواب : اگر خراشى كه برداشته خون نيامده است ديه آن يك شتر است و يا ده مثقال شرعى طلا كه هفت مثقال و نيم طلا سكه دار به مثقال صيرفى كه 24 نخود است مىشود و اگر خون آمده دو برابر اين مقدار مىباشد . سؤال 519 . اگر دندان طبيعى يا مصنوعى فردى در اثر ايراد صدمه عمدى يا غير عمدى شكسته شود چنانچه شكسته شدن دندان در زيبايى چهره مصدوم يا لحن سخن گفتن وى تأثير منفى داشته باشد آيا مجنى عليه مىتواند حسب مورد علاوه بر قصاص ، ديه يا خسارت براى از بين رفتن زيبايى چهره يا تأثير منفى در لحن گفتار ارش بگيرد ؟ جواب : دندان مصنوعى قابل اصلاح است و فقط مجرم يا خاطى ضررى را كه زده بايد جبران كند و اما در دندان طبيعى در سؤالات قبل گذشت كه از روايات باب ديات استظهار مىشود كه در جايى كه فقط ديه متعين است بيش از ديه چيزى را مجرم يا خاطى ضامن نيست و اگر مورد طورى باشد كه جنايت عمدى بوده قصاص داشته مجنى عليه مىتواند به هر مقدار كه راضى باشد از جانى بگيرد و از قصاص صرف نظر كند و در
--> ( 1 ) لم نجد دليلًا على القصاص فى اللطمة بالخصوص من النصّ او الفتوى و قد تعرض الفقهاء لحكم الدية فقط و آية « فاعتدوا عليه به مثل ما اعتدى عليكم » و ان كانت عامة شاملة الا ان مراعات المثلية فى اللطمة امر مشكل بل يمكن ان يستظهر عدم القصاص فى اللطمة من موثق اسحاق بن عمار ( فى الوسائل ، ج 19 ، 5 / 13 من قصاص الطرف ) عن ابى عبدلله ( ع ) قال قضى اميرالمؤمنين ( ع ) : فى اللطمة يسوّد اثرها ( الى ان قال ) و اما ما كان من جراحات فى الجسد فإن فيها القصاص أو يقبل المجروح دية الجراحة فيعطاها . بتقريب ان جعل القصاص فى الجراح دونه فى اللطمة و ذكر الدية فيها ظاهر فى انها لا قصاص فيها .